QR Kod Nasıl Çalışır? Bağlantı ve Metin Saklayan Kareler

Restoran menülerinde, tren biletlerinde, kargo paketlerinde, afişlerde ve ödeme terminallerinde karşımıza çıkıyorlar. Telefon kameranızı bu pikselli karelerden birine doğrultun; saniyenin bir kesrinde bir bağlantı ya da mesaj belirir. QR kod rastgele bir gürültü gibi görünür, ama her karenin bir görevi vardır.

Bir otomobil fabrikasında doğdu

1990’ların başında Japon otomobil fabrikaları parçaları izlemek için geleneksel barkodlar kullanıyordu. Ama bir barkod yalnızca yaklaşık 20 karakter saklar ve işçiler kutu başına çok sayıda etiket okutmak zorundaydı. 1994’te Toyota grubunun bir parçası olan Denso Wave’den mühendis Masahiro Hara, çok daha fazla veri tutabilen ve çok hızlı okunabilen iki boyutlu bir kod geliştirdi. Ona Quick Response, yani “hızlı yanıt” anlamında QR adını verdi.

İşin kilit noktası, Denso’nun patent hakkını kullanmamaya karar vermesiydi; böylece herkes QR kodu özgürce kullanıp oluşturabildi. Bu açıklık, onları okuyabilen telefon kameralarıyla birlikte QR kodların dünyaya yayılmasına yardım etti; COVID-19 salgını sırasında temassız menüler ve girişler için kullanımı patladı.

Bir QR kodun anatomisi

• Konum desenleri: Köşelerdeki üç büyük kare. İç içe geçmiş kare desenleri, yazılımın herhangi bir görüntüde kolayca bulmasını sağlar; konumları da okuyucuya kodun hangi yöne baktığını söyler. Yalnızca üç tane oldukları için boş kalan dördüncü köşe yönü gösterir.
• Zamanlama desenleri: Konum kareleri arasında siyah ve beyaz modüllerin sırayla dizildiği çizgiler. Kod biraz bozulmuş olsa bile okuyucunun ızgaranın boyutunu ve her modülün yerini belirlemesini sağlar.
• Hizalama desenleri: Büyük kodlarda, kavisli ya da eğik yüzeyleri düzeltmeye yardım eden daha küçük kareler.
• Veri modülleri: Izgaranın geri kalanı. Her modül bir bittir: koyu 1, açık 0. Bit grupları sayıları, harfleri, sembolleri ya da Japonca karakterleri kodlar.
• Sessiz bölge: Kodun etrafındaki, onu çevredeki metin ve görüntülerden ayıran boş kenar.

Bir kodu okumak

Kameranızı bir QR koda doğrulttuğunuzda telefondaki yazılım üç konum desenini arar, görüntüyü düzeltir, ızgarayı haritalar, her modülü 0 ya da 1 olarak okur ve sonucu çözer. Veri bir web adresiyse telefon onu açmayı önerir.

Hata düzeltme: hasarlı kodlar neden yine çalışır?

QR kodlar, CD’lerde ve derin uzay iletişiminde kullanılan matematiğin aynısı olan Reed–Solomon hata düzeltmesiyle hesaplanmış ek veri içerir. Dört seviye vardır. En yüksek seviye olan H’de kodun %30’a kadarı kirli, yırtık ya da örtülü olsa bile okunabilir. Tasarımcıların QR kodların ortasına logo koyabilmesinin nedeni budur.

Ne okuttuğunuza dikkat edin

QR kod yalnızca veridir; tek başına telefonunuzu hackleyemez. Ama sizi sahte bir web sitesine gönderebilir. Dolandırıcılar bazen otopark ödeme makinelerinde ya da afişlerde gerçek kodların üzerine sahteleri yapıştırır; bu numaraya “quishing” denir. Şifre ya da ödeme bilgisi girmeden önce web adresinin beklediğiniz adres olduğunu kontrol edin.

Özetle

• QR kodlar veriyi, her biri ikili bir bit olan siyah beyaz modüllerden oluşan bir ızgarada saklar.
• Üç konum karesi kameraların kodu ve yönünü anında bulmasını sağlar.
• Zamanlama ve hizalama desenleri kavisli yüzeylerde bile ızgarayı haritalamaya yardım eder.
• Hata düzeltme, kodların %30’a kadar hasarlıyken bile çalışmasını sağlar.
• 1994’te Denso Wave’den Masahiro Hara tarafından otomobil parçalarını izlemek için icat edildi.
• Kişisel ya da ödeme bilgisi girmeden önce her zaman web adresini kontrol edin.